Pirenzez ile Bezelle Denesi

Memliketing biringde bi gıral,bi gıralıça bi di pirenz yaşarımış. Pirenz evlenmi çağını giresi gıralıça ooluna baş göz edme deedini düşügomuş. Pirenze denişig memliketleen pirenzezlerine tanışdırmışlaa emme pirenz beg seşiciymiş gari. “Endekinin buunu böyüg”, “Ötekenin gözü saşı,"Ona da hiş beyemedim aazı yılıg", "Ya'a gatliyen oomaz. Onung saşı gıvrışıg",“Öngü gız sişman”, “Beriki beg zayıf çıbıg gibi” deyileg hep bi mahana bulurumuş. Pirenz seşiciymiş emme anası taa bi tufafımış gari. Pirenz zor bela bi gız beyenceg oosa “Bu gız hakıkı bi pirenzezi benzimeyyo” deep oolanıng içini bi gurt düşürügoomuş. Bazı zamanna evi genş güze pirenzezlere musafir edeelerimiş. Gızlaan hakıkı pirenzez olup oomadıına annımag için gıralıçanın denişig bi zınav etmi şe’li varımış. Gızlaan yatcee yataga bi bezelle denesi goyarımış, onung üzdünü de yiimi dene döşşeyinen yiimi dene guştüyü mündee goduruumuş. Gocuman bi yatag oluumuş gari. Yazzıg gızlaa merdimanna yataga çıkaalarımış üyümeg için. “Eyer yatagda yatıbbatan gız sabahı gada forul forul üyüüse gerşeg pirenzez olumaaz” deyyomuş cavır gıralıça. “Hakıkı bi pirenzez narin oluu, yiimi gat döşşeen, yiimi gat münderin altındeki bezelle denesine bilen hissedee” deepbaamış. İşlee bööle olası gelen giden ni gada gız vaasa gocu yatagda yatmış emme, bezelleye hiş biri hissedimemiş. Pirenz de bi türlü evlenimemiş. Needeyse tofumu gaşcegmiş gari. Bi aaşam beg fena bi örüzgaa çı’mış. Bi yaamır yavıpbaamış ke afad afad. Örüzgaa fırtınıyı dönüşmüş. Deeken gapı tıkıldamış. Gıral kapıya aşmış (hızmatcıla izni çı’mış yalım). Gapıda bi gız. Yazzıg gızceyiz sışan gibi ıslanmış. Saş baş davılmış. Tir tir titreepba. Hemen içeri aamışla gıza. Gıralıça “Sen kimsing a gızım? Nedyon bo fırtınıda?” deye soomuş. Gız da “Sormu gari deze başımı gelenneri. Ben hilen memliketin pirenziziyim. Akideşim Pelinsu’nun düvününe gidipbaadım. Gök gürleep şimşeg çakası atım goorkdu aldı yörüüveedi. Yoluma, hızmatcılaama gaybettim” deye başından geşennnere annadmış. Pirenz tikkatli tikkatli dinnemiş gıza. Allah vaa gız perişan haldaymış emme beg de güzelimiş. Eros hemen iş başını geşmiş, pirenzin galbini okuna fıydırıveemiş. Pirenz anasına bi köşüye çe’miş “Aman anacım ben bu gıza beg sevdim. Bene alıveng buna” deye yalvaamış. Cavır anası hiş yaneşmemiş bunu. “Du bakem oolum. Bi anneyem. Bu gız hiş pirenzezi benzimeyyo. Hakıkı pirenzez deyilsi gelin deye alıman bu gıza. Gusuru ba’ma” deep nokdee gomuş. Yatceg fakıd gelesi gocu yataga gurmuşlaa gine. Yiimi gat döşşeen, yiimi gat münderin altını bezelleye gomasına ihmal ememiş gıralıça tabi ke. Gızceyizi guru bi gat çamaşıı, güzee ipegden bi gecelig veemişlee. Gız gocuman yataga, yatagın yanındeki merdimana beg saşırmış emme yorgunnugdan hemen üyümeg istediinden beg de sorgulumamış göödügleene. Merdimanı çı’mış ya’mış yataga. Yatag beg güzee yumuşecigmiş emme gız gatliyen üyüymemiş. Avıp döneeken zabahı edmiş. Zabah olup gayfaltı masasını oturası, gıralıça soomuş “Nassı eyi üyüybilding mi gızım?” Gızceez gıralıçanın galbine gırmag isdimeyomuş emme yalan sölümeg de hiş pirenzibi deyilimiş ondan mütevellit “Savol deze. Yatag beg güze, beg yımışecigdi lakin yorgunnugdan olceg üyüymedim beg. Sankı uffecig bişee sırtımı ba’dı duudu tövbossun. Anneymedim niden üyüymediime” demiş. Gız bo nafnara deeveresi pirenzin de gıralıçanın da gözleri parleeveemiş. Annamışlaa ke gız hakıkı bi pirenzez. Gıralıça hemen fırsada deyerlendirmiş. “ A gızım biz sene beg sevdig. Böyün hemen bubanga gidem sene bizim oolana isdiyem. Sen bo memliketin pirenzezi ol. Bizi Hak vaki olası gıralıça oluusung” deye te’lif edmiş. Gız pirenzi alıcı gözüüne ba’mış, içingden “Eccig yaşı böyüg emme yakışıglı. Gosgocuman sarayı dı vaa. Niden oomasın?” deep te’life gabıl edmiş. Kısı zamanda düvün deeeneg gurub dünna evini giimişlee, mu’lu mu’lu yaşeeb gitmişlee.

Kelovlan Zihirli Zofra

Bi zimanlaa, uza' ülkelering biringde fakii bi ana ovul yaşaamış. Öölü fakiileemiş ki, eldi yo' avuşdu yo' (Allah yaadım edsin gari) iki baş gişi kengdilerine bakameyolaamış. Kelovlan da, bu durumu hiç dakmazımış, inadını her şeyi gülüp geşeemiş. (Sorumsuzung öndü gideniymiş ellem.) Günleeden bi gün, Kelovlan’ın anası oğlunu seslenmiş: — “ Beni bak biyo Kelovlan! Unumuz bi'dii. Goş gid ambardan birez buydey al deyirmene götürüve hade bakem benim keleş gafalı oolum, övüt de gelive, aaşama e'mek edik yiyem.” demiş. Kelovlan dooru ambarı gidik buydey çuvalına sırtlanık deyirmening yoluna dutmuş. Deyirmene yakın bi yede bi di ba'mış ki, bi dene ke'likle yavrıları yicek arepbala. — “Bu guşlara da Allah yaraddı de mi ya!” dep elingdeki buydeylere ke'likleri dağıdmış.(Yufgu yüre'li gari) Eve dönesi anası soomuş, hani Kelovlan buydeylee niide? Yo'sa buydeylere saddın mı? — “Ya'a ana, deyirmenci yo'tu, buydeylere deyirmencining ore bırakık gedim.” deye yalan atmış.(Halbusem yosyonat gonuş de mi..?)Niyise gari eetesi güng gini Kelovlan’ın anası buna deyirmeni yollamış. Kelovlan; “Belki guşla hepisine yimemişdir, balii birezini alem de anama deyirmenden bunla çı'tı deyem.” demiş. Buydeyı dö'tüü yeri geemiş emme bi tane bilen buydey denesi görümemiş. Belki aaşam ürüzgeriyle topraan altındı galmıştır deyilek, elindeyki çıbı'la toprağa eşilemeye başlamış. ÖÖlü öölü edeekee bi de ni göüsün? Topran altından bi dev fırlep garşısına dikiligomasın mı?. Ödü sıdmış tabe bizimkeening emme ça'dıımamış. – "Üle" demiş "Ni diyi benim eviming üstüne eşelepduruyon bakem sen kel gafalı işey” demiş. Kelovlan: — “ Abee demiş.Dün bure buydey serpmiştim, acıba arda galan oldu mu deye topra eşeleyoodum. Nirden bilem sening evining bure olduğuna?” deye gonuşmuş. Dev: – “Üle Kelovlan sen saşgın mısın? Heç buydey bure dökülüü mü? Guşla hepsini yir süpürü ya.” demiş. Kelovlan: — “Ben di guşlar yesing deye serptim saaten. Emme anama bunu diyimedim. Anam da buydeylere geti deye duddurupoturu” demiş. Dev: —(Kelovlan’ın iyi biri olduğuna hemen anlamış biliyo mung?). Üzülmü demiş Kelovlan, al şu zofree her acı'dığında “Açıl, zofram, açıl!” de. Zofrada çeşid çeşid yeme'le serilii, ananıla baraba afiyetle yirsiñiz.” demiş. Kelovlan: “Evi gidip anasına duruma anladmış, anası öncü inanmamış "Oluu mu üle ööle şee sen hayal göömüüşüngdüü" demiş emme sonurtdan Kelovlan: “Açıl, zofram, açıl!” deyiveresi, biiden zofranın üzdünde ing güze yeme'ler serilivemiş. Kelovlanla anası doyu doyu yeme' yemişle.(Olcek şee mi gari bo dee mi?) Günleeden bi gün, Kelovlan zofreye evdi bıra'mış, fırsızlaa da buna fırsatı bilirek Kelovlan’ın zofrasına çalmışlaaa!. Kelovlan, gini esgi fakii haline dönüveemiş ve bi zabah deyirmenin yoluna dutmuş. Gini Dev’i uyandırmak a'lını geemiş, elindeyki çıbığa Dev’ing yuvusınıg üstünü sertçe vumeye başlamış. Dev uyanmış; — “Ni va Kelovlan? Bi sorun mu va abem?” demiş. Kelovlan olanı biteni anladmış. Bu difa Dev onu bir eeşek veemiş. Kelovlan eeşeğing başına sağı çeviresi, eeşekden altınlaa dökülmeyi başlamış. Dev abeesine teşekkür edilek ordan ayrılmış.Eeşeğine minmiş, hamamı gidmiş. Eeşeği hamamıng önünü baalamış Hamamcıyı da: “Sakın eeşeğin başına sağı çevirme!” deyirek tembih edmiş (sus otu gari de mi?)emme, adam eeşeğin başına sağı çevirmiş. Bi di ni göösün? Altınlaa dökülmeyi başlamasıng mı?. Altınlara görüveresi a'lı başından gi'miş hamamcınıng. Deyyus duru mu? Hemeng onu beñzeyen bir eeşekle ona denişdiriveemiş. Kelovlan gari gini esgi fakii halini dönmüş. Bene yaadım edeese Dev yaadım ede deyilek, Dev’in evining yoluna dutmuş. Olanlara Dev’e anladmış. Dev bu difa onu bi topuz veemiş. — “Bi ziyafat vee… Öndee üşkaaatçı hamamcıya da çavıı, bütüng köy ahalisine de çavıı…” demiş. Bütüng köylü gelip ziyafata gonmuşl( neciboosa bedafa ya gari!) Yime'lee yindi'ten sonura, gonu'lardan biri kalkıp gideeken, topuz o gişiyi bi dutmuş! Bi köşüde sıkışdıımış. — “Adi fırsız, çabuk zofrayı geri geti! Gafamıng dasına addırma benim. Utanmeyyon mu seng fırsızlı' yapmee ” deyilek başlamış zofrayı çalan adamıng gafasını gafasını vurmeye. Yir ming? Yime ming? Yir ming? Yime ming? Deeken Fırsız gari pes edmiş. Zofrayı çaldığına itiraf edmiş, gidik evden hemeng geri getiimiş. Topuz, bi yon da hamamcının üstünü gi'miş. Ona da bi güze pata'ladıktan keri — “ Utanmaz fırsız! Tez, çaldığıng eeşeği geri geti bakem!” deyilek başlamış fırsızın gafasını gafasını vumeye. Eeşek sudan gelinceyi gada ( buudeki eeşek o eeşek deyil yaanız)döömüş. Eeşek gelesi( İşdi bu o eeşek) kelovlan üstünü minmiş sarayın yoluna dutmuş. Padişah maharetini duyduğu Kelovlan’a gızını veemiş.( Üle asıl maharet devde onu veeseydi ya gızına! Padişah da accık saşgın yalım) Kelovlan, anası, garısı, zihirli zofra ve eeşeğiyle mutlu mesut yaşamışlaa. Onla eemiş muradını, biz çıkalım kerevetini.

Cızmalı Bisi

Hindik memliketin biringde fakır bi deyirmancı varımış. Bo deyirmancının Allah amaned üş dene de oolu varımış. Bi gün bo deyirmancı ölüveemiş. Ölmüden öncü de vasiyat e’miş. Böyüg oolana deyirmana, ortanceye merkebine, güççük oolana da bisibisisine bıragmış. Böyüg oolan beg sevinmiş. “Deyirmanda un övüdüleg nafagama çıkarrın. Saten bildiyim iş” demiş. Ortancı oolan beg sevinmemiş emme beg de gahırlanmamış. “Needem, ben de ormandan odun topların. Merkebime yü’lerin, bazarda satarın, garnıma doyururun demiş. Yazzıg güççüg oolan ise beg tasalanmış. “Neetcen gari ben? Bu bisiye saten desen alan oomaz, eti yinmez, tüyü keyilmez. Gendime doyurumeepban bi di bunu nassı ba’cen?” deye aalarımış. Bisi de annecine otuumuş, boncug boncug bakarımış aaalepbatan genc oolana. Birden dili geemiş. “Anaaa sen neye aalepdurrun abecim. Beyenmeding ellem bene. Bag gücümü gidipbaa haa” demiş. Oolancez saşgınnıgdan aalemeye bıragmış “Ammanıng nolupbaa? Gıyamet gopceg yalım” deye ünnemiş. Bisi devam edmiş. “Hindik bene eyi dinne genc oolan. Sen bene bi çift cızmeenen bi de boş çoval bul ge bakem. Benim mühdeşem bi pilanım vaa. Gööcesing bag yakın zamanda paree para demecesing” demiş. Oolancez bisinin dediyine edmiş. Bisi cızmalara keymiş. Çovalı da aamış yolu düşmüş. Oolan “Nere gidipban, netceng öngü çovala?” deye soomuş. Bisi “Sen heç marag edme. Yakındı geecen ben. Bekleego bene” demiş ve gidmiş. Gidmiden de baaçadan havıç, marıl, ilaana hilen yolmuş. Bisi çayırlıg bi yeri vaamış, zebzelere savı solu davıtmış. Sona da elini çovala alıg bi gayanın ardını sinnenmiş. Az sonura bi dene davşan geemiş. Bi di ba’mış çeşid çeşid zebzilee. Heç “Bunnara kim gomuş?” demiden başlamış kemirmeye. Bisi singlendiği yeeden bi sışramış, davşana yakıleep çovala gatmış. Ondan keri de davşana memliketin gıralına götümüş. Gıral saşmış gari. Garşısında cızma keymiş bi bisi. Elinde çoval vaa, çovalın içinde bi davşan. Bi di bisi gonuşupba. Gıral saşgınnıına atdıgdan keri soomuş “Öngü davşana niden getiiding? Sen kimsing?” Bisi cuvap veemiş “Ben hilen şehrin beyinin ing has adamıyın. Beyim sizi bo davşana gıralımızı eledivee dedi. Gıralımız göze bi arabaşı bişirtsin aşcısını sonurt da afiyetine yising dedi”. Gıralın bo beg hoşunu gidmiş. Ni di oosa bedafa sirke baldan datlı. Aşcıyı bi güze arabaşı bişirdip, afiyetine yimiş. O günden kari cızmalı bisi gırala denişig denişig hediyilee götüümüş.Gıral zaman geşdig sırı hediyilere aadıgca marag ederimiş "Acıba bo bisinin efendisi kim? Bene öngü hediyilere niden yollepba? Bigün tanışmag nasib oluu mu ke?" deye. Aradan bi vakıd geşmiş. Cızmalı bisi genc oolanının yanını vaamış. Oolana “Hada bakam hurdeeke dereyi gidig çimnencez” demiş. Oolan “Ule ben yüzmesine bilmen gidmeycen ben. Hem sen nizmattır yogsun. Nirlerdeyding bakem?” deye soomuş. Bisi “Neyneyong sen? Hada bakam gidyoz” deye oolana dereye götüümüş. Oree varası “Sen girigo, ben ho gumlugda bi böyüg abdesime bozen de gelen” deye yollamış çucuu. Oolan suyu giree girmez de çuccun esvaplana sa’lamış. Ondan keri de çı’mış yolu. Meyersem o gün gıral pirenzez gızıyla baraba paytonu minmişlee, o yoldan geşceg oomuşlaa. Yazıg oolancıg yüzmesine bilmediinden sudu çırpınıg durukan, bisi gıralın paytonuna duudumuş. “Amanıng yetişing gıralım. Efendim ıscagdan bungalıp eccig çimnenceg oodu. Su beg derin ellem bovulceg gencecig oolan” deye bi yalan atmış. Gıralın adamnarı goşmuşla, oolana guutamışlaa. Guutamışla ama esvaplaa yog. Yalançı bisi hemen bi yalan taa söölemiş. “Fırsızlaa efendimin altın yaldızlı esvplaana çalmışlaa. Neetcez hindi?” deye çırpınmee başlamış. Gıralın adamnarı hemen gözee bi ipeg gömneg, bi gadife pantul, bi altın sırmılı çeket, bi di yaldırıglı babıçlaa bulmuşlaa. Oolanı keydirmişlee, paytonu ona da mindirmişlee. Oolan göze göze esvaplara keyesi beg bi yakışıglı oluveemiş gari (maşallah subhanallah). Paytonda oturugduran pirenzez de bu yakışıklı oolana göresi beg beyenmiş, Eros'un oklaandan biri galbini siplenigomuş. Oolan da pirenzeze aşıg oluvemiş. Gıral, pirenzez bi de genc oolan paytonuna gideeken bisi goşuregden uzagleşmiş. Az ileede tarlıda buğdey biçipbatan kövlüleri ıraslamış. Onnara demişke “Ey kövlülee hindik bordan gıralın paytonu geşceg. Eyer sizi bo arazile kiming deese filen efendinin deycesiniz. Dediyime dutaasangız sizi bi mükafat vaa” kövlülee gabıl edmiş. Az sonura da haggeten gıral paytonuna geçeeken soomuş kövlüle de bisinin dediyi gibi cuvap veemiş. Bisi öngüle yolda ni gada kövlü, işci vaasa tembihlemiş, vaatde bulunmuş. Öngü yolun sonungda bi şatoo varımış. Bu şatooda böyücü bi dev yaşeepbaamış. Bisi devin yannı vaamış. Demişke “Ey dev seni beg marifetli bi böyücü deepbaala. Sen isdeeseng gaplan gılığına bili giribilyomuşung dooru mu bo?” Dev gülmüş “Dooru ooma mı bag dı göö” deep gaplaanı dönüşüveemiş. Bisi gookmuş gibi edmiş “Aman deyen dev abe inandım ben sene” demiş. Dev esgi halını dönmüş. Bisi biyotda “Dev abecim sen beg bi gocumansın. Gaplanı dönüşdüng emme fareyi dönüşümezsing ellem. Bo gocu cüsse ufecig bi fareyi nassı dönüşceg?” deevemiş. Dev gini gülmüş.”Bag dı göö” deep bu sefee uffecig bi fındıg faresini dönüşüveemiş. Faree dönesi bisi bi sıçrımıda ona gapmış, bi güze miydeye indirigomuş. Bu sırıdı gıralgil de paytonuna şatooya vaamışlaa. Bisi bunnara gapıda garşılamış. “Aman gıralım efendimin şatoosunu hoşgeldingiz safa getiidingiz. Buyrung, höle geçing. Hızmatcılaa hindi zofree gurceglee deye baş köşüye otuutmuş. Bu sırıda genc oolan ne olupbitdiine, bisinin gıralına nassı bu gıda samimi olubildiine, bisinin efendim deepbatdıı kimsenin kim olduuna, gosgoca gıralın kendi gibi gariban bi oolanı bu gıda iltifad edik durmasına beg annımamış emme gini de “Bu bisinin bi bildiyi vaa heralda. Kimbili ni covurlug düşünüpbaa. Ben ing eyisi hiş yaşenmiyen” deep ses edmemiş. Gıralına pirenzez şatooya beg beyenmiş. Yakışıglı genc oolana çog zengin sannetmişlee. Gıral “Bo oolana gaçırmiyen. Çöpsüz üzüm. Hem de beg variyetli. Gızıma hunu veren” deye düşünmüş. İng kısı zamanda düvün derneg gurmuşlaa. Genc oolan sarayı damat, havıdan da şatoo mal mülk saabı oluuvemiş. Bi ömür mu’lu yaşşep gitmiş. Cızmalı bisi de geri galan ömrüne sarayda tembel tembel üyüyüreg, arıdı sırıdı fare, börtüböceg dutureg geçiimiş.

postmodeen bi Sait Faik ö'küsü ‘Hişt, Hişt!’: Beni Bak Biyo, Beni Bak Biyo!

Yürüyübdurudum. Yürüyüb du’dukçuda açılıgoyodum. Evden gızgın çıgmışdım. Belkide dıraş bıçanga sinilenmişdim. Oluu, Olu! Mutlak gari dıraş bıçanga sinilengdim.
Otla’ yeşil, dengiz mavi, göğün başı gabag gibi parlayıb duru. Ülee!
Biri aka’mdan;
-Beni bak biyo, dedi.
Dönüb bagdım. Yolun gıyısındaki ba’mag gada devedikenleri, garabaşla erig dadında bene bagdıla. Dişlem gamaşdı. Yolda in cin top oynayıbbatı. Yapraglan arasından dengizi gö’düm. Gıvıra gıvıra yürümeme devam edeken:
-Beni bak biyo, dedi.
Üle akıdeş bu kim, bizim ovlan mı acıba? Olubili. Bizim ovlan senmin len? Deyibilidim, emmi başımı çevirib bakmag içimden heç gelmedi. Belki, beni bak biyo, diye öten bi guş va’dı ? Nebilem ben, bi yılan vaadı, tosbağa, it, olumaz mı birader, evrim geçimiişdi belkide, allah allah ya!
-Beni bak biyo! Dedi gine.
Naha gözün kör olmasın.
Yolun gıyısına otudum. Az ötübaşımda bi eşeg yayılıyo, o olmasın sakın? Yok gari deve! Eşeğin sesine heç benzimiyen bi ses;
-Beni bak biyo, beni bak biyo, dedi.
Rahmetli Hacıarif amcamın sesini benziyo eemi değil, gayibden sesle mi duyubbatım acıba? Tövbe, töbe, gocu rabbim sen aklıma göz gulag ol, üç kulfalla bi elham okudum.
Gıbradım, yolu goyuldum. A’şama gada beni bak biyo desin. Bu yaşda kafayı sıyımış ovlan dediddimem kendime! Saroş numarası yaparım ingücü, beni ne leen!
Beni bak ses, sen bene ben de sene, hadi bakem gari, hangi birimiz baskın çıkasa. Islıg çala’ gibi başladım bende, ga’şılıg ve’meğe.
Bidenbire, annacıma bi avratlan bi herif peydah oluvedi. Bene yol so’dula, dikine yürü gid…
Bi ihtiyar bahçesini belliyodu. Yanıbaşına gelince barıba:
-Merhaba akıdeşim, dedi.
-Ooo! Merhaba! Dedim.
Allah guvvet vesin, yumuldu gene işine. Beni bak biyo, dedim. Oralı olmadı. Bi daha, beni bak biyo, dedim. Gene sallımadı bene. Beni bak biyo leen!
-Buyur akıdeş, dedi.
-Bi şey demedim, dedim.
Avcunu tükrükleyib küreğinin sapına sıvazladı.
-Beni bak biyo, dedim gine.
Şaşkaloz, göğün yüzüne bagdı, guş sürülene bagdı, garib garib bene bagdı.
-Bu sene enginala nahal? Dedim.
-Heç eyi değil, dedi.
-Baglayı needcen?
-Daha e’ken, Allah bili.
Islıg çala’mış gibi ‘beni bak biyo’ dedim.
Bi havaya, bi etrafına bi de bene bagdı.
-Guşdu, guşduu, dedim. Hadi alahaısmarladıg!
İlli bi ses duyubbatı insanovlu, guşladan, bö’tü böcegden. Zati o sesi duymadın mı, bil gari sen tahtalı kövdesin. Onu göre gulagnı eyi aç, bak her bi ye’den sesle gelibduru.
Beni bak biyo! Beni bak biyo!

ÜYÜMEK İSDİMIYEN ZÜREYFA

Bi zımanna bi ormanda bi züreyfa varımış....bo züreyfa ayeçleeden yaprak yeyiregden gezennepduruymuş...gini bööle bi gün ayeçleedeyke yapraklara yeepdurukan bi çıvrınma duymasıng mı...."aboo " demiş " neyi gari bo" ....bi di bagmışke ni görsüng...ayecin dallanda uffecig bi guş çemkiripduruymuş..."beni baksenya sen biyo....nedyon üle sen...benim evin baaçasındeeke yapraklara yeepdurusung....eccig diggatlı olseng ya.....bubengin çitlivi mi sandıng bure" deyyomuş...züreyfa saşmış galmış..." üle " demiş " sen di kimsing ayo...ni bahçası..ayeçde bahça ni araa...ben yaprak yeepduruydum...sen di needen çıkıgodung ööle" demiş...guş demiş " bure benim yuva...öngü yapraklaa da benim bahça oluyoru...demikdenbereli yeepdurusung benim yapraklara"..."annaaaa" demiş züreyfa " töbelee ossun bilmeyodum ben...neben ya ben onnara yaprag deye yeyodum...gusuru ba'mı gari gaadeş" deyiregden özürü dilimiş...guş bakmışke züreyfa kötü niyetli deyili höle bi te'lifdi bulunuveemiş..." ozman höle edem ben önden uçen...ayeçleen dallarını baken...sene habaa eden...yuva olan dallara ellimezsing " demiş...bo te'lif züreyfanın beg hoşunu gigmiş..guş önden uçarımış yuvasız ayeçleri habaa ederimiş züreyfa da garnına bi güze doyuruumuş bu arıda dallada gurt hilen görüse guşu habaa ederimiş baraba sebepleniilerimiş gari...gini bööle gezenneriken bunna...züreyfa gini bi çıvrınma duymasıng mı..." öytttttttt...kendini gee üle...niden çiyneyong bene...önünü baksenya sen biyo...havaaları bagmagdan önünü görümeyong yalım gocu boyunnu işee"...bunnara deyen güççüg bi davşanımış...yerleede galgıyreg gideriken züreyfacıg buna çiynemişimiş...yazzıg beg üzülmüş...." ana gari gusuru bagma davşan gaadeş göömedim sene ....guşuna baraba bovaz derdini düşmüşüz "...davşan bagmış züreyfa aslındı beg eyi " eyi maydam ozman hööle edem..ben hep marag edipdurudum acıba yüüsegden dünne necep görünüpba ...bene gafenge goseng de ben de dünneye okardan biyo baksam necep oluu acıba"...böölelignen üçü baraba akedeş oomuşla..bütün gün oyneep galgımışla...aaşam olukgiderimiş...guş demiş " üle akedeşlee aaşam oluyoru evi gidem gari...ezen okunceg hindi"....davşan " abooo savat gaş oldu acıba...anam bene evi gatmeceg eyer ossun" züreyfaysa oyunu doyumamış..." amanen akedeşle gidmeng eccig taa oyniyam...hatda zabaa gıda oyniyam hiş üyümiyem...beg sevdim ben siziyle oyneşmesine üyüyesim bilen yog"...o bööle deyesi guşunan davşan eccig taa oyalenmişlee emme hava garardıgnan eyicen üyküleri geemiş " hadan eyi gecile, daklı üryalaa" deyiregden evleeni gidmişlee...züreyfa dakmış gafee gari üyümeycen deye.... bo sefee kendi kendini oyneşmeyi devam edmiş...hava eyicen garardıgnan biyo da evin yoluna bulumamış, eyiden ormanda yitmiş...beg de yorulmuşumuş gari...bagmış olceg gibi deyili gıvrılmış çimennen üsdünü dalıggidmiş...zabaa gıda ormanda üyümüş emme şifae de gapmış...gün ışıyası zar zor evini vaamış...tam 15 gün hasda yatmış yataanda tööbile ossun..yapdıı yannıclıga annamış....kendi kendini " üle bi taa gece vakdını gıda oyun oynaasam allah buba daş edsin bene.....neyneyong sen... elle gibi aşam ezenine vaa ge evini, ıscacıg yataanda yat" deye söylenmiş bundan keri aaşam ezeni okunmıdan evi geemiş hiş geci vakdını gıda akedeşleenen oyneşmemiş

gaplımbayla davşan

teee evellerin maflugatların gonuşduğu zamannada ormannarın birinde he zıman dingildepduran, zıpır mı zıpır dudugu yede durmaz bi davşan vamış. bu dingildek davşanın huyu beg çikinmiş. çog gendine beyenmiş olduvundan ormandı kimsi benden fızlı goşdurumaz deye gubarıdurumuş. bu ormanda bi de kendi halinde acıg avır gannı bi gaplumbacık vamış. gaplumbaga gımıl gımıl yörüpdurdugu bi gün davşana ırasgelmiş. davşan gaplımbağıya göresi "nere gidipgidesin gocu gabuk?" demiş. gaplımbağıda "ormanın ötü yakısındaki Memdali amcamnarı gidikdurum" deyesi davşan basmış kahkıhayı "sen öngü gibi ırlanı ırlanı gidesiy gada otla sararıp solcek gış gelcek, garla yavcek, sen otbisi bali min" deyi alay geşmiş.
bu nafla gaplımbanın beg avırıını gigmiş. gafası atdıgından heş düşünmüden “sen ne depdurun a bilmiş davşan. hindi ore gada bi yarış etsek ben senden öncü giderin” demiş. naf avızından çıkarılan çıgmaz bin pişman olmuş emme söz avızdan çıgmış bi yo. davşan bu nafnara duyası eyiden gülmiyi başlamış. "isdesen yarış edem de gö bak bakam kim kime ütcek" demiş. bölüce yarışmı etmiyi gara vermişle. ormandaki maflukadlada bu ataşlı gonuşmulara duyasıyı gelmiş çokaşagomuş. gaplan yarışmanın başlangış çizgisine cizmiş, filde yarışmanın başladıgına delalet olsun diye böğürüvemiş.
dahı yarışmanın başlangıcında gaplumba bi metiro bilen gigmiden davşan göşüyü çokdan dönmüş. ondan sonacıma dönmüş bagmış ardına gaplımba ufukda görükmüyo bilen. demiş ki "hımbıl gaplımbanın gelcee yok ben hure çönen de ecik uyuyveren dipdinnengiç kakarın goşdururun sona" demiş. gocuman bi fişni avacının altını vurmuş gafıya yagmış. davşan forul forul uyurka gaplımba boş durmamış, gımıl gımıl da olsa yoldu ilerlemiş. davşan o gada çok uyumuş o gada çok uyumuş ki, o uyurka gaplımba bitiş yeri olan memdali amcasıgilin evini çok yaglaşmış.
Sonuracıma davşan yatdıgı yerde gözüne aşmış, öncü geriyi bagmış, gaplımba hala geridi galdı sanıpduruymuş. gaplımbagıyı geridi görümiyesi öne dovru bagmış ki ni görsün teeee ufukda gımıl gımıl giden bi işey va. "abooo ben netdim!!!!" demiş. hemen seyidem de yakalıyem" deyi kakmış. uyku sersemine beg fızlı da goşamamış. dahı davşan yolun yarısını varmıdan gaplımbaa memdali amcasının zilini basmış. davşan dili dışarda memdali amcanın evine vardıgında memdali amcası gaplımbagıya afferin benim göze ovlumu deye sevip en sevdiyi otladan verip duruymuş. bu manzırı garşısında davşan etdiyinden utanmış, gaplımbagıdan özür dilemiş, bi daha kimsinin yanında gubarmeycene söz vermiş.

Genşlig Sırrı

Evvel zaman içingde memliketin birinde (ki bura kesin Dengizlidir) 90 yaşlaanda fakat çok dinç görüken bi adam yaşaamış.Edrafındaki heekes ona gıpda edeemiş ve soraamış: "Hacı dayı senin bu dipçig gibi halining sebebi neyi?" deye.
Ehtiyaa deligannı da gülee geçeemiş bu soruya.Emme velakin o gadaa çok kişi sorar olmuş ki cüvab vermek de vacib olmuş gari.
Düşüngmüş daşınmış goleyce bu sırrı herkese neceb annatabilirin deye.Sonura garaa vermiş ve herkesi evine yemeğe davat e'miş..Davet edeeken de duyurmuş millete: "Bu yemegte size sırrıma açıkleecen" deyesi herkes doplaşmış gitmiş hacı dayının evine.
Yemeglee yenmiş şerbetlee içilmiş sohbetlee goyulmuş emme işin sırrını annatcek bi kelam bişşee çıkmamış bizim ihdiyardan.Herkeslee merag içinde bekleeşileeken ev sahibi hacı dayı huri gibi sevimni hanımına seslenmiş:
"Hatun hu kilerden sene zahmet bize bi dene gaapız getiriveecemin?" demiş.Hanımı dovrulmuş yerinden kilere gitmiş gaşla göz arasında bi dene gaapız getirmiş.Adamcık hööle eliylen tıg tıg vurmuş garpızı sonra da :
" Bu olmamış hanım eyi çıkmecek bunun içinden.öteykini getirivee sene zahmet" demiş.
Garısı ikiletmeden kilere gitmiş bi dene daha gaapız getirmiş..Adama yine dıkıldatmış garpıza."Yok bu da deeel" demiş ve bu olay böyle uzamış ve beşinci garpıza getirdiğinde hanımı, bizim ihtiyar "haahh işde bu" demiş.
Gaapız kesilmiş musafirlere ikram edilmiş onla da afiyetlen yerken İhtiyar demiş:"
"Eee?benim gençliğimin sırrı burdaydı annayabildiniz mi?"
Herkes birbirinin yüzüne bagmış şaşgın şaşgın "Aman dede neddin sen annamadık biz hiç bişşee."
Dede gülmüş. "Efendilee o görmüş oldugunuz gaapız kilerde zaten bi denecikdi.Ben bu değil dedikçe hanım ikiletmeden kilere gidip aynı garpızı getiriyorudu. Bi kere bile "Aman be adam delimin sen şu tek gaapızı ne daşıddırıyon bene" demedi."
" Beni sizin önünüzde maaçıp etmedi.İşdi ben genşliğimi bu hanıma borçluyun.Biz birbirimize başgalaanın önüde zor durumda gomayız.Aile içindeki olaylara ellere deyiveemeyiz.Hep birbimizi desdeg oluu,yardım ederiz.Birbirimizle olan olayları yine birbirimize anandırız.İyi kötü heebişeyi gonuşuruz" demiş.
Musafirlee de meraglaanı gidermiş olmanın da etkisiyle kıssadan hısseyi annamışla..


(bu yazı kıssadan hisse adlı bir meyilden Dengizli Şivisine çevrilmiştir)

MAYMİYON PERİ

Zamanıng biringde bi padişahılan üç dene yağışıglı boylu poslu filinta gibi ovlanları birlikte yaşeebduruymuş.Everme zamannarı geldiğinde bubaları ovlanlaanı edrafına doplemiş.

"Bakın gocuman adamnar oldunuz gari.Evlenme yaşınız da geldi.Emme ben bu işe heç garışmeycem, sonurtdan benim başıma ağrıtman deye sizi bi yöntem deyveecen.Üçünüz de ellenize oklaanızı alceesiniz fıydırdıktan keri ok ne yakaya düşerse o evin gızını size alıvecem." Ovlanlaa gabıl etmiş.

Böyükçe ovlan okunu germiş,düştüğü yer vezirin evi olmuş.Padişah vezirin kızına ovlunun talib olduvunu deyveemiş.Gız da bi güzelmiş,cakasını göösen sanırsın padişahın gızı.Bakanna bi tek daha bakıbbalaamış.Elinden de her iş gelirmiş.Hamaratça bi gızmış.Portıkallı Pekin Ördevini bek dayı bişiriymiş.
Vezir gabıl etmiş.Gızını saraya gelin yollamış.Muklu mesud yaşantıları olmuş.

Sıra ortanca ovluna gelmiş.Ortanca ovlu da gısmetini bulabilmek için germiş yayını,salmış okunu.Ok gide gide varmış vekilin evine.Padişah hemen adamnarını yollamış.Gızına talip olduklaanı açıklamış.Vekil de gabıl etmiş.Vekilin gızı da vezirin gızını aretmeyomuş hani.Gapgara ceylan gibi gözleri,bugle bugle zülüfleri,süt gibi beyaz teniyle bek gadın bi gızımış.Onun da elinden gelmeyen iş yokmuş.Hele yasdıgeçte bi yufka yazarmış hööle zar gibi olurmuş.Bakdın mı arka yannı görebilisin o gadaa yani.Neyise bu çift de gırk gün gırk gece düvünne evlenmişle.Muklu mesud geçinmeye başlamışla.

Eee sıra en güccük ovlancığa gelmiş.Abesigille bek gözel hatunnarı alıp muklulukdan uşcek gibi oldukça onu da bi heyecan basagomuş.Almış eline oku germiş yayı.Emme gerilen sankim yay değil de gönül teliymiş.Tam oku bırakacakken bulutlaan arasından güneş çıkıveemiş ovlancığın gözüne ilmiş.Hööle gözünü gaçıren deeken ok fıydırıp gitmiş.Gide gide ormanın içine düşmüş.
Abesigil gülüşmüşle:
"Naha seni Mısdıva ata ata ormanın içine mi addın güpgüzel oku."

Varmışla okun düştüğü yere.Morelleri hilan bozulmuş bizim Mısdıvanın.Ormanda oku bulduklaanda bi bakmışla ok bi maymiyonun elinde, oyneşipduru.Maymiyon ne bilsin okun ne olduvunu,ağzına hilan götürüpduru.Abesigille zaten gopcek yer areyola, güleeken uvunmuşla;
" Mısdıva çöle gitsen gutub ayısı da buluusun sen bu şansılan.Emme senin gısmetin bu gari evlenceesin bunuylan."

Netsin bizim ovlan çaresiz gabıl etmiş.Maymiyonna bir yaşemeye başlamış ormanda.Kimseye garısını gösderememiş.Emme abesigille ııraat durcek mi.Haber etmişlee gardeşleene:

"Bubam evinize gelmek isdebba" deye.

Mısdıva telaşlanmışVaamış maymiyon garının yanına."Durum bööleyken bööle bubam gelceg olmuş.Nedcem ben hinci bi akıl vee bene" demiş.Maymiyon gayet kuul bi şekilde heeç de husalanmadan:

"Bubana sööle gardeşleeni,isdediği adamnarı alsın hu garşıdaki dağa vaasın gitsin."Gabıl etmiş Mısdıvacıg.Habar yollamış bubasına.

Padişah adamnarıylan barabaa vaamış dağa.Dağda her at için altın birer gazık çakılıbduru.Yemek saati gelmiş o gadaa eşsiz bi zofra göömemişle gocu sarayda hilan.Gaşşıkla çatallaa altından.Tabaklaa desen altın işlemeli bardaklar hele göömen de yanında gıvrılın.O gadaa eşsiz bi zofra.Yemekten keri altın gazıklaa,tabaklaa sahiplende galmış.Herkesle sevinmiş daveddeki.Emme abesigil fesatlanmış.Olaya çomak sokceklee illa ki.

"De gidi Mısdıva hee.Senin zofra bek dayı olmuş.Zaa garını da getirir de gösderirsin bize.Bubamın bi elini öpsün hayır duvasını alsın bakam.Görgüsüz mü yoğsam senin garın" demişle.

Mısdıvanın elleri ayakları dolanmış birbirine.Vaamış garının yanına.
"Bubam seni görmek isdebba nedcen ben hinci" demiş.
Maymiyon gene larc bi vaziyette: " Heç tasalanma sen gucacım.Hu uca doğru var git Aaşanaaa deye bağır" demiş.
Mısdıva varmış maymiyonun dediği yere tüm gücüyle "Aaşanaaaaaa" deye bağırmış.Ovlancık bağırasıya güpgüzel bi peri oluveesin bu çikin maymiyon.Mısdıva küt deye bayılmış.Gollarının arasında ayıltmış onu peri gız.Mısdıvacık gözleeni açmış bakmış gerçek bu peri.Peri gız yüzünü oğşayarak:
"Mısdıva, bene nalet bi cadı büyü eddiydi.Beni maymiyona çevirdi.Şehzade ile evlenmem ve gocamın da Aaşana deye çığrınması gerekibbadı.Hinci bu maymiyon postundan gurtuldum.O postu heç gaybetmeceesin yoğsam ben gaybolurun" demiş.

Mısdıva garısıylan bubasının yanına vaamış.Abesigille şog olmuşlaa.Mısdıva durumu annatmış.Sonurtdan onlaa da muklu bi şekilde sareyde yaşemeye başlamışlaa.
Mısdıva postu yıllarca sıkı sıkıya saklamış.Garısından bek memnun bi şekilde yaşlanıb gitmişle...

Gene erenler oldu muradlarına varam biz de çıkam gari kerevetleene :)

güçcük deniz gızı

eveli zamanın birinde bibirinden göze altı dene gızı olan bi gıral varımış. gral dedisem gafeniz garışmasın. bu gıral iysannarın gralı hilen deyilmiş. grallık edipbattıgı memniket gocaaa denizlerin içinde, balıgların ıldır ıldır parılepdurduğu bi memniketmiş. bu gralcıgın garısı öleli epiy olmuş. gızcazlarına annannileri böyütmüş. annannileri gızlara yeyüzüylen ilgili masalla annadıverimiş, gızla da bu masalları beg sevemiş. annannileri masallada bacak deye bi şeyden bahsedemiş, gızcıklada merag edelemiş bu bacak dene işey nasıl oluyo deye. neden deseniz bunna dengizin altındı yaşadıglarından iysanna gibi bacakları yogumuş balıglarınke gibi guyrukları vamış. guyrugun içindi de normal olurak isgiled deyil gılçık vamış tabi. bu altı gızın altısı da beg bi güzelimiş emme içindi en gözeli en güççük gızımış. saşları altın irenginde gıvır gıvır gıvrışıp duruymuş, dodagları almi gibi gısgırmızıyımış. sesi desen bülbül sesi gibiyimiş. gonuşdumuyudu hekez şarkı çekiyo zannedemiş. bu gızcaz annannesinin annattıglarına gömeye çok isdepdurumuş. emmi annannesi demiş ki “gızım onbeşini gelmiden yeyüzüne çıkımazsın. ancı onbeşine gelesi gidibilisin yeyüzüne” demiş. gızların en böyügünün yaşı gelesi çıgmış vamış yeyüzüne, ooda gödügü işeylere dönüncü gardeşlene birbir annadıvemiş. gadeşleri eyiden marag edmişle yeyüzüne. arıdan epeyi bi zaman geşmiş. bizim güçcük gızın da yaşı onbeş olmuş, annannesi “ hada gızım demiş gitcesen git, bak bakam biyo o gıda marag etçek bişey vamıymış”demiş. bizim güçcük gız heyicannanna başlamış yokara doru yüzmüye. yüzü yüzü vamış gelmiş yeyüzüne. geldiyindi güneş batcem deye uraşıp duruymuş. çıkdıgı yerin yakınında gocuman bi gemi vamış. geminin güvertesinde gardeşim olsun yakışıklı bi prens durupduruymuş. deniz gızı bi bakmış bu yakışlı bi deligannıya. “abooo, ni gıda yakışıklı bu adam yafu” demiş, “de gidi güçcük deniz gızı de ni gıda şanslıymışım ya ben dünnaya varı vamaz beg göze bi prensi göregodum” deye düşünmüş. yakışıklı prensin denizgızının kendine gödüyünden habarı olmamış. bu arıda güneş batagomuş, hava gararıvemiş. hava gararasıya bi rahmet bi fırtına, allah afatından saglasın ortalık bibirini girmiş. prensin gocu gemisi ceviz gabıı gibi sallanmeye başlamış. fırtınıdan yelkenneri parçılanmış, diree gırılmış, gosgoca gemi suyu gömülegomuş. yakışlı prens yüzmesini de bilmeyyomuş, başlamış cıpbıldımeye. gocu derya prensi dibini dovru çekmiyi başladıgındı. prens allah canıma alcek yalım benim bali mekanım cenned olsun deye başlamış şahadet getirmesine. O sırı da deniz gızı yanındı bitivemiş, prense gapdıgı gibi gucaklamış sahili gada gucaanda yüzdürmüş. nası oluyo da narin, kiba bi denizgızı boylu poslu dalyan gibi prense gucakleyyo deye şaşırmen hindi bu denizgızı aççık balık soyundan dı geldiyinden gılçıklarında omegı üş denen işeyden çoğumuş. öle olası beg güşlü guvvatlıymış. neyise yüzü yüzü çıkamış prensi sahile gumlan üsdünü yatırmış, başucundu beglimiyi başlamış. o sırı da bi kaç göz gız gelmiş. prens de uyanasıya uyku sersemnigi mi desem yosa ölümden dönmenin vediyi şaşgınnık mı gari ne olduysa deniz gızına gömemiş öbürke gızları gömüş, onarılan almış başına gitmiş. güçcük deniz gızı dinelmiş galmış. sonakı günne denizgızı her allahın günü yeyüzüne çıkıp prensi gömüye çalışmış emmi nafile bi türlü iras gelmeyyomuş prense. tak sonunda su cadısına gidip fikir danışmıya gara vemiş. su cadısı deniz gızına göresiyi çikin çikin gülmüş: “neden bulunup geldiyine bilipdurum, iysana dönüşüp prensilen dahı yakın olmag isdepdurusun” demiş. “ben büyü ediverem sene iysanı dönüşmü büyüsü emme bunun bi bedeli va, onu du başdan deyiverem” demiş. denizgızı prensin yanına varmak için her şeyi razıymış. “bedeli neyise ödümeyi hazırın” demiş. demiş emme su cadısının dediyi bedel beg bi ağırmış: “garşılıgında o göze sesine isdeyyon.eyer iysana dönesen o gözel sesin benim olcek, sendi iki bacaklı iki ayaklı gözel bi gız olcen gılçıklanın yerini isgeledin olcek. emme sakın unutma kendine sevdircesin prense, prens sene bütün galbiylen seve de evlenise ölesiyi gada mutlu olusun emmi evlenmeycek olusa deniz göpüyüne dönüşüsün” demiş. karısevda deniz gızının aglını başından almış bi yo. mantıglı düşüncek durumdu deyilimiş gızcaz “eyi, ben gararımı çokdan vediydim saten, sen bene çabıcak çevirive iysana” demiş. su cadısı deniz gızına bi badak suyula bi dene hap yutdurmuş. hapı yutası deniz gızı iysandan bi gızı dönüşmüş. sonacıma denizgızı gidmiş prensin yanını vamış. prens buna beg beyenmiş önündü arkasında beg dolanmış emme bi türlü evlenmi teklifi hilen etmeyyomuş. denizgızı da üzülüp duruyomuş bu duruma. bi gün prensin bubasıgil prense gomşu ülkenin prensesine isdeycek olmuşla. erkeg milleti deyil mi prens gomşu ülkenin prensesine de beyenmiş, evlenmiye gararına vemiş. Bi di kırk gün kırk geci düyün etmiş. hekez yimiş işmiş eylenmiş düyünde. bi tek deniz gızının moralı bozugmuş. denizin gıyısında sessiz sessiz avlepduymuş. bu geci deniz göpüyü olurum gari deye düşünüken denizden bıllıları çıkmış gelmiş. bi bakmışımış hepisinin gafası üş numura tıraşlı. bıllıları “saşlarımıza su cadılozunu vedik bıllam garşıgında bu bıçaga aldık, sen eye bu gece prensin galbine bu bıçaga saplasan büyü bozulcek” demişle (demiye gereg va mı bilmeyyon da bıçak dedikleri has yatan bıçaa). deniz gızı bıçaga almış almıyı emme bilipduruymuş bölü bi şey edimeyceni. sabalen güneş doğası bıçagı bi yana fıydırmış. kendine denizi atmış. atmış emme denizi düşümemiş. kendine havalada uçakan bulmuş. etrafını bagmış altın rengindi ışıkla dans edipduruymuş. “biz havanın gızlarıyız, senin durumuna bilipduruz, sen gari biziylen yaşeycen burdu. hem burdu sene üzen kimsi olmaz ” demişle. Deniz gızı ondan sona hava gızı olmuş. havada mutlu yaşamış. yaz günnerinde aşamüsdü güneşin batdıgı yerden höle gırmızımsı bi işey olu ya işdi o esgi deniz gızı yeni hava gızıyımış.

altın yımırtı yımırtlıyan tavıg

Eveli zamanın birinde Mommed deye bi çivdçi yaşeyyomuş. Çivdçi Mommedin bi dene forazınnan bi dene tavıgı varımış. Emme bu forazınnan tavık bildiyiniz forazılan tavık deyilimiş. Foraz gocuman bi Denizli forazıymış. Zabahları bi ötmüyü başladımıydı avazı tee öteki kövdekilere gada yetemiş. Tavık desen eyce bi başgaymış. He zabah gocası öteken o bi dene yımırtı yımırtlamış. Yımırtası ööle bildiyiniz içindi beyazınnan sarısı gonupduran yımırtıdan deyilimiş. En eyisinden som altın bi yımırtıyımış yımırtladıgları. Çivdçi beg sevinirimiş bu işe. He zabah kümese gire tavıgın yenice yımırtladıgı ıscacık altın yımırtıya alımış. Alıken de gus gus gubarımış sankı gendi bi iş dutmuş da altın gazanmış gibi...
Günneden bi gün bu çivdçinin aglına bi fikir gelivemiş. “Bu tavığın içindi gömü va yalım” demiş. “Ben he zabah boglu kümesi girip durcem mi. Kesiverem de hu tavıga gömünün kendisini ulaşen. He zabah bokun püsürüün içini girmegden di gurtulen” demiş. Mommed’in garısı Iraz “adam şaşdın yalım sen. Hu gidenne de başgı altın yımırtlıyan tavık mı va? Cenaballah sene en gözelinden bi tavık vemiş ona kescem depdurusun” demiş. Demiş demiyi de bu gaba Mommed’e naf geçcek mi. Evelden beri dediyim dedik çaldığım düdük bi adamımış zati, garısına “Yılık yılık gonuşmu da ve oodan yatıgan bıçana bene. Sen çaya ocaa goyugo, iki dilim egmege de sanaylan salçı çalıverego ben kümese varcem gelcem” demiş. Demesinnen evden çıgması bir olmuş. Dahı ortalıg şavkırmadıgından forazınnan tavık forul forul uyupdurlamış. Mommed’in seyidip geldiginden heş habarları olmamış. Mommed tavıga dutdugu gibi kümesden çıkamış, dahı uyanasıyı galmıdan dayamış bıçaa tavıgın ümügüne. Orecigde canına alıgomuş. Sonura bıçagınnan içine deşmiye goyulmuş. Deşmiş emme zandetdigi gibi altın hilen çıgmeyyomuş tavıgcıgın içinden. Normel tavıklarınke gibi ciyer bavırsak yüreg hilen çıkıyomuş emme zir gada altın çıgmeyyomuş. O sırıda garısı goşduru goşduru geemiş. “Ciyerinden yanasıca adam ne etdin dilbarım tavıgı kesdin atdın dı dinnendin mi” deye gızmış. İşdi o zuman Mommed annamış ne gıda aşgözlü olduvuna. Kendi kendine beg gızmış. Gızmış gızmasını da son bişmannıg faydı ede mi? Olan olmuş gari, iş işden geşmiş. Hem bi de forazcık bu olayın üzüntüsünen bi dahı ötmemiş. Böylüce Mommed aşgözlülüyünden hem tavıgına hem di forazının göze sesine gaybedmiş.

Gemeli Gasıbanın Gavalcısı

Eveli zamannarın birinde mu'luluk içinde yaşayen ıısannarla dolu bi gasıba varımış.Masel bu ya günneden bi gün bu gasıba da üş beş on deeken gemelee çokçuna dovurmaya başlamış he yaka gemeden geçilmez olagomuş.Gasıbanın bütün evleene gemelee dolagomuş.Yatık odısınga gitsele ordan çıkıbbamış geme,mutlakda hilan herbişeleen üsdünde fing adıp durulaamış.Çoşlaan bırınnarını hilan gemelee kemirir olmuş.analaa tela e'mişlee.Veba salgını hilan çıkaa biyo da hunun önnemini alam biran eveli deye garar alınmış ve gasıbanın mukdarına vaamışla.(o gasıba da bilidiye başganı yerine mukdar vaamış.)

Mukdar emmi bu gasıbanın adı gemeliye çıkdı gari nişleecesek edem hu meredleeden gurtulam balı yoğsa gasıbayı terk e'cez diye halg şıkayatcı olmuş.

Mukdar düşünmüş: Zefir goyyoz olmeyo,nafdanin goyyoz olmeyo e'medimiz işey galmadı.İyisimi çevrelere habar salam da çare bilen gessin de hu gemelere dengeldsin.

İntirnetteki forumnardan hilan haralda olayı duyan gelyomuş. Bi gün gasıbaya bi çalgıcı gelmiş.Vaamış mukdarın yanına."Bene bi kese altın verin hu gemeleeden size gurtaren " demiş.

Mukdar düşünmüş.Cingen midir cabar mıdır ne olduvu belli deel.Mukdar: "Sen hele bi hu gemeleeden bize gurtar ondan keri altınını al " demiş, halg da gabıl e'miş.

Çalgıcı heebesinden çıkarmış gavala, başlamış hüfürmeye .Sesi duyan gemeleen hebisi çalgıcının yanına varıb, nere gideese o yöne dovru gidiyolaamış.Çalgıcı adam yörüye yörüye vaamış dereye.Derenin garşına yörüyerek geşmiş derenin sulaana gapılan gemeleen hebisi bovulub gi'miş.

Çalgıcı doykura doykura gururla gasıbaya dovru yörürken hayelee guruyorumuş."Ulaa hinci altınnarıma alırın şehre gidee iş de gurarın oohh gari" Hayallee içinde mukdarın yanına vaamış "Gemeleeden gurtardım size vee baken altınnarıma" demiş.

Mukdar da cavır haa "gemeleeden kurtulduk altınnarı veemeesem nolcek ki nee edibilcek ki" diye a'lından geçiryoomuş.Oyunbozannıg edip altınnara veememiş çalgıcıya.

Çalgıcı haggından vaz mı geçee heç.Başlamış yine gavalına hüfürmeye gavalın sesine duyan gasıbanın çoşları dakılmışlaa çalgıcının ardına.Çalgıcı ormannıg bi yerde goyveemiş ço'ları .Anala bubalaa başlamış telaşaya.Mukdara çekiş e'mişlee."Neye veemeyong elin adamının haggına sening yüzünden gayıb oldu ço'laamız".

Çalgıcı adam ço'lan yanından ayrılıb mukdarın yanına gideekeen gavalına ço'laan orda unukmuş.Masal bu ya bizim Cin Mısdıva da o ço'lan arasındaymış.Başlamış gavala hüfürmeye, ço'ları da beşine da'mış, gasıbanın yoluna du'muş.Analaa bubalaa ço'lamıza gavuşduk deye bek sevinmişlee.Mukdara da çalgıcının haggını veemesi içün uyarmışlaa.

Çalgıcı, haggına almış şehre gidip iş gurmuş.Bu gasıba halgı da hem gemeleeden gurtulduk deye hemi de ço'laamız bulundu deye epeece bi şennik e'mişlee..Muklu mesud yaşamışlaa gari ondan keri de..

Bu masal da ing ço' üzülennee kedilee olmuş...

Gurba Prenz

Bi varımış, bi yoğumuş. Eveli bi zamanda ülküleden birinde gralıla graliçenin göze bi gızları varımış. Bu gözel prensesin ne bi gadeşi ne bi yoldaşı vamış. Oyun oyneycek, gonuşcek kimsesi yoğumuş. Bubası içi sıkılmasın deye ona altından bi top dökdürmüş. Prenses zabahdan aşama gada bu altın topunan oynamış. Altın topa havaya ataa sona gapamış. Bütün günü topa atıp gapmaglan geçemiş. Gine günneden bi gün altın topunanan sarayın bahçasındakı derenin gıyında oynepdurumuş. Altın topa havaya atıp gapakan yalan olmasın fızlı mı atıvedi yosa gafası dalgınıdı da başgı yerimi bakıvedi ne olduysa altın topa suya düşüregomuş. Altın topa suya gaçırası “altın topum allah altın topum, altın topum allah altın topum” deye bagırmeye başlamış. Prenses ünü çıkdıgı boydan bagırıken suyun içinden pörtleg gözlü mü pörtleg gözlü yapışag mı yapışag çikin mi çikin bi gurba çıkıp gemiş. “Prensez beni bak” demiş. Prensez gurbayı göresi ing evele saşırmış. “Ne depdurun sen bene, benim derdim bene yetip duru seniyle gonuşumaycan” demiş. Gurba “Ben bilipdurun senin başını gelene, senin derdine çözüvecek gişi di benim. Hindi bi dalıvesem suyu, senin topa getiri gelirin” demiş. Prensezin gözleri parlamış. “Hada al dı gelive madem, çabık ol” demiş. Gurba “Ööle yaama yog” demiş (çikin olduğu gada ağzı dı beg bozugumuş pis gurbanın). “Bazı şardlarım olcek: ingevele bene tabaandan yimeg yidircesin, sona bene yatanda yatırcesin, son olurak da bene bi yo öpdürcesin” demiş. Prensezin şart şurt düşüncek halı yogumuş zaten. “Oluu” demiş, “Oluu oluu, hada al gel gari topuma”. Gurba bu söze duyası hemen suları dalmış. Dediyi gibi altın topa çiyinnemiş gelmiş. Prensez topa göresi beg sevinmiş, hemen gurbanın çiyninden topa gapmış. “yaşasın göze topuma gavuşdum” deye goşdura goşdura sarayı gidmiş. Gideken “aman deyen bi da dış yakılada fıydırı fıydırı oynumeyen hu topa, gayıbedesem bi da nirden bulcem” deye düşünüyomuş.
Prensez sözüne dutmadan gidesi gurba dinelmiş galmış. “Ben hindi gide söze dutmamak nacap oluyomuş gösderirin o prenseze” demiş. Galgıyı gaglıyı sarayı gidmiş. “Allah muhafaza gapıdan giresem hızmatçıla bene çiyner atar” deye düşündüyünden sarayın pençiresinden içere girmiş. Gurba gelesiye gada prensezgil aşam yemene oturmuşlarımış. Prensez gurbaya göresi başlamış bağırmeye “buba hızmatçılara haba ve, pençireden bi gurba girdi, öldürsünne hu gurbaya” demiş. Gurbada gendine öldürtçek göz va mı “gral hazratları bene dinnen biyo” deye bağırmış. Gral benim garşımdı böle bağırdığına göre önemli bişey annatcek heralda diye gurbaya gulag vemiş. Gurba olan bitene bir bir annatmış. Gral gızını dönmüş “gızım niden sözüne dutmag istimedin?” deye sormuş. Prensezin –gıybat olmasın anası bubası beg şımarıg yetişdirdiyinden- vediyi söze dutmanın ehemmiyedinden habarı yogumuş, ükela ükela “Her verdiğim söze dutçek deyilim ya” demiş. Bubası “gızım sene biz beg ırhat alışdırdık emme yarın ele çatınca bu gıda ırhadı bulumeycem, bu olaydan sona gendine bi toparla gari” demiş. Prensez “buba garşımdı iysan olsu neysi de garşımdı bi gurba va, onu vediğim söze niden dutem. Bi top alıvedim deye fırsadçılık yapıpba, gurbanın sözüne dutmeg isdimiyom” demiş. Bubası “ A benim gaba gızım" demiş, "sen bu gurba kısmına bilmeyyon. Bu kerıtıla siyil ata. Sene biz seslenmedik emme deze gızın Melaata bi gurba siyil atmış, senin habarın bilen yok” demiş. Böründen bacaklarına gada olan yere gösdemiş “gösdemeg gibi olmasın Melaatın hurları cılk siyil olmuş, heş bi şeylen iyi edimedile, geci uyuka gaşımış gaşımışda siyilleri ziril ziril ganapduruymuş” demiş. Bu naflar Prenseze beg gorkudmuş. İsdimiye isdimiye “eyi o zuman dutam maydam vediyim söze” demiş. Bu nafa duyası gurbanın içini su sepilmiş.
Gurba "hazır yimegdesiniz maydam ben prensezin tabaandan yimek yimegle başlıyen işi" demiş. Prensezin tabana ecik dahı yemeg gomuşla. Gurba başlamış bu tabagdan yimeyi. Gırılmış gibi ni va ni yoksa silmiş süpürmüş. Gralıçe prenseze “gızım sen di yisen ya yimegden, bu aşam hırlı belli bi şey yimedin” demiş. Prensez “anacım midem bulanıpba, bu gaderime gahredipdurum bi sunak dahı yeyemeycen” demiş. Yimekden sona yadma vahdı gelmiş. Gurba galgımış çıgmış prensezin yatanı. “Aboo demiş beg di yumuşagmış, beg di dayıymış bu yatag” ve gafeyi yasdıga goduğu gibi forul forul uyumeye başlamış. Prensez ağlımayı beyenimeyip durumuş. Geci gurba gaz çıkarıp durdugundan prensez kokudan övüre övüre sabaha gada uykusuz galmış.
Sabah forazla öteken gurba aşmış gözüne “günaydın prensez” demiş. “ hada gari sırı ing son şartıma dutmaya geldi, gelivede bi yo öpüverem” demiş. Prensez tiskine tiskine göze dudaglarına gurbanın yapışak dudaglarına doru uzagmış. Dodakları bibirine deyesi bi yıldızla çagmış, bi ışıkla çıkmış, bi işeyle olmuş. Prensez ne olduvuna bilimeden bi bakmış karşısındı öpüpbattığı gurba deyil, gavıniçi pelerinni yakışıglı bi prenz. Prensez “üzüntüden öldüm yalım öte dünyaya gitdim garşımdı da bi melaike va heralde” demiş. Garşısındaki prenz gülüvemiş “ölmedin prensezim” demiş. "Zamanında ben bi ülkenin eyi galpli bi prensiyidim, bene gıcıg giden götü galpli bi cadı gurbaya çevirivedi bene. Esgi halimi dönmem için bi prensezin tabandan yimek yimem, yatanda uyumam ve ona öpmem gerekiyodu. İşdi hindi büyü bozuldu, ben esgi halıma dönüvedim." demiş. Gurba prenze dönüşesi dili di bi daglanmış kı sorman gitsin. “ Prensesim beniyle evlende sene dünyanın en muglu gadını edem, bi dediyine iki etmiyem” demiş. Prensez bu teglifi de beg sevinmiş. Beraba gidip duruma gralıla graliçeyi annagmışla. Onna da duruma beg sevinmişle. Prenz “ben bubamgili de yılladır gömeyyom onnara habar salam düvün işine en göze şekildi ayarlasınna” demiş. Grallan graliçi de “gını gecesi gız evinindir biliyon, gını gecesini de biz ederiz” demişle. Gını gecesi de düvünde beg göze geşmiş. Prenz ile Prensez ölesiy gada muglu muglu yaşamışla.

Rapınzelha

Bi zamannar bi garıylan gocasının çoşları olmeyomuş.Bek üzülüveriyollamış bu duruma her gun duva ediyolarımış.Bi gun bizim hatun hööle bi mide bılantısı,bi övürme sıkıntısıyla baş edekeen bizim adam "garı sakın sen gebe hilan olmayasın du biyo ben bi test alen gelen" demiş.Testi edmişle sonuş puzitiv çıkmış."Evelde garı sende hu cadının baaçasındaki marılları boşuna canın çekmeyomuş"demiş adam.Gadının gene a2lına düşmüş marıllaa.Nolur gocecim hu marıllaadan cımık da olsa getirive yoksa biyerleem şişcek egerossun" (bkz:denizli şivesi/dalağım şişecek muhabbeti).
Adamcık zor bela alık geliyomuş hergün emmee bi gün cadı gancık pusu gurmuş adama.Tam marılı goparcekkeen ense kökünden dutagomuş.Adamcık durumunu deyveresiye cadı accık yımışamış."Eyi maydam marılladan götür emmee çoşuk dovduğu gün bene verceesingiz"demiş.Adam da can gorkusuna gabıl etmiş.
Günnee ilerlemiş sancılaa başlamış dovum olmuuuuş.Cadı gancık heç fagıt gaybatmadan varmış komşunun evine "verin bakam çocuguma" demiş.Eee can datlı gelibbaa bek de gööze bi gızları olmuş emme netcen gari söz veemiş bulunmuşla.Adam demiş ki "ben gızın adına Zelha goyceedim anamın adı deye.Sen de onu gorsan acımız cımık azalır" demiş.
Cadı da "eyi gari o neceb isim ööle ben ona garının yediği marıllan adını yani Rapınzel guycen.zaa accık moderen oluusunuz bek evinsizsizniz gari" demiş.sonra karar kılmışla gızın adı "Rapınzelha" olmuş.
Cadı gancık gızı elimden alıılar korkusuna onu ormanın içinde bi şatuya gomuş.amanin bi gööze oluveemiş.Cadı garı ona yemek gitrcee zaman gıza ünneyomuş "Gıııı Rapınzelhaa endir baken saşlaanı dırmenem öökü kuluye" demiş.bu şekilde hee gün cadı yemeğini getirip goyyomuş yanınga.
Bi gün ormanda pirens dolanıbduruymuş.Hööle yanık sesli bi kız türkü çığırıbbaamış.Ayooo bu ses de nerden gelibbaa ki demiş.He yakalara bakaaken bizim gızı görüvemiş hemen aşık olmuş.(Eros'un oku hilan deng geldi yalım yoksa neceb olcek,aşıg olmaklaa o gadaa goley mi)
Pirens:"Eeööyyytttt bizim gız bek gözeesin haa Allaam saabına baaşlasın bakam" deye ünneyiveresiye bizim gız cüvab veemiş benim saabım hilan yog demiş almış yanaklaanı bi allık.Pirens "Arlı gızın tadı da bi başga olur ya endir merdimanı da gelem yanınga" demiş.Merdimanım yog emme saşlaamı uzadıveren sene demiş.Pirens dırmanık çı'mış.Her gün gelir olmuş bi yandan da gaşma pilannarı yapıyolamışPirens her gün yanında bi ipek ibrişim getircekmiş Rapınzelha da ondan merdiman örceemiş.(zaa pirensin sarayında laylom ip yogmuşdur yoğusa neye ipek getiisin)
Bi gün bizim gız cadıylan oturuuken avzından "anaa bee pirens senden daha fızlı dırmanyo sen neye öök gadaa yavaşısın" deye gaçırmış.ayoo senmin gari o cadı bi hiddetlenmiş "Gappacık seniii beng burda yokken elleen adamlaanı mı alyon goynuna, naha gözün kör olmasın emi,beng seni kötülü'leeden gorumaya çalışam, sen bi ata sözü dinnemeden elin bilmennesiylen gırışdır."deyip gızın saçını kesmiş ve onu sihirilen uşuruveemiş çölleen ortusına.
Aaşam olmuş piren gelmiş "Eeööyyttt endir bakam bizim merdimana demiş."Cadı gancık sallayıveemiş Rapınzelhanın saşlaanı.Pirensin okarı çıkmesiylen gıçına bi depik yiyip de aşarı uşması bir olmuş.Gebermemiş emmee yere düşünce aşşaadki dikennee gözlene batmış kör olmuş.Cadı pencireden cavlamış "yok gari Rapınzelha hilan, namısımıza göz dikeesin hee tuuuuu gözüm göömesin seni ardan nasibini almayan deyuuus tuuuuu!!" deye arkasından söylenmiş.
Pirens ormanda bulduklaanı yeyomuş Mejnun mısali sağa solu varııken Rapınzelhanın oldugu çöle vaamış.gulaanı hööle bi veemiş gaydırı gupbak Cemileem... deye bi türkü.Yanık sesli de bi gız söölebduru."Gıııı Rapınzelha senminn?? sensen eğer eyyy deyivee bene"
Bizim gız bi bakmış pirens emmee gözlee gidik.Goşmuş sarılmış pirensine sarılıveresiye gözleenden iki damıla yaş döüşüveemiş pirensin gözleene o anda açılmış gözleri.
(kornea nakli hilan hikaye bulceesin uzun saşlı bi gız akıddırceesin gözüne iki dene damla olcek herşey.Laffff!!!)
Ondan sonura da mu'lu mesud yaşamışleedir zaa.
(Rapızelha kısa saşlarıylan daha mukluymuş çünkü yıkayıp da çıkması bek ıraat gelmiş.)

Yo'sul Çoccek Mugsin

Gaf Dağı'nın öteleende bi memlikette öösüz bi çoccek yaşaamış.Üvey angası Mugsin'i heç sevmeyorumuş,heybesine yemek bile gomadan dağlara goyun güdmeye gönderiyomuş.Öyle fagtı olagor Mugsin çıkınındaki guru ekmeği bunarın serin sulaanda yımışadır sonra garnını cımık da olsa doyurmeye çalışırımış.
Bi gün gene bunarın suyunda ekmeeni yımışadırkene bi dene bakımsız bi dilenci gelmiş."Garnım bek aç bizimoolan cımık da bene veesen neceb olur acebola öökü ekmekden" diyesiye Mugsin ekmeenin hepisini dilenciye veemiş.Dilenci e'meği yeeken Mugsin de analığından bahsedibbaamış.Eddikleenden hilan bahsediyorumuş."Böğüne gadaa hööle bi husasız günüm geşmedi eğerossun" diye iç çe'miş Mugsin.O fagıt dilenci demiş ki "Beni bak biyo ben dilenci hilan deelin ben aslıngda periyin sene bek üzüldüm, benden üş dene dilek dile bakam yerine getircen seni bek sevdim" demiş.
Öösüz ovlan ne dileeceni düşünmüş cımık ondan keri demiş periye :
"Birine dıkka'lı baktıgımda onun hıkıdık dutsun isdeyorun.Bu biiiir.
İkinci olurak bi ok isdebbarın.Elimdeki oku ve yayı gören kimvarısa oku attığım yere dovru goşcek..
Üçüncü olurak bi dene gaval isdeyon arkdeş.Çaldığımda heekes isdise de isdimese de dans e'meye başlecek ben gavalı susdurmadan da duraameceklee"
Peri dile'leri yerine getirip "E'mek için savol bakam" deyip toz dumannaala birligde gayıbolmuş.
Aaşam olmuş Mugsin eve giree girmez analığı çemkirmeye başlamış car car car bal e'mez arı gibi vızıldeyoomuş.Mugsin garının gözleenin içine bi ba'mış emmee hıkkıdıktan lafın gerisini söölüyememiş.Sabahı diri du'muş analık.Sabah olasıya vaamış gıralın yanına.
"Gıralım benim üvee eflat kör olasıca gocu boğaz Mugsin bene büyü yabdırmış aaşamdan beri bi hıkıdık duttu durameyon" demek isdise de diyememiş.Kağıda yazmış ööle iletmiş gari gırala.
Gıral askeerleeni gönderib Mugsini evden aldırtmış.Saraya vaadıklaanda gıral hööle kaykışmış yatıbba bi yandan da gızlaa yelpeze edibbaala.Gıral ba'mış Mugsin'e "boynuna vurung" deye emir edmiş.
Tam o sırada Mugsin yayını eline almış oodaki heekes gömüş okuna.Oku bi fıydırmış ordaki gül baaçesinin içine.Okun peşinden ordaki herkes goşmuş gülleen arasına.Bidi gaval ökdürmeye başlayınca dikenleen arasında başlamış hebisi dans e'meye .Bakmışlaa ki durumeyola gıral Mugsin'e yalvarmış."Töbeossun edmecen bi tek daa bööle bişşee.Üvey anaları eziyet edmesinnee deye gurul oluşdurcen seni başgan edcen" demiş.Bi di üsdünü söz veemiş.Mugsin durdurmuş gari gavalını üfürmeye.Emme hebiciği dikennerin arasıngda yüzleri golları hilan cirbe gibi oomuş.Helak olmakdan gurtulmuşla.Eee goley mi dikennerin arasında Kerimovlu oynemek.

Sonura gari Mugsin çocuklaana eziyet eden üvey analarını cezalandırmek için gurulan gurulun başını geşmiş yıllaca gorev yapmış.Yaşı dutasıya ka.pe.si.se'ye girmiş, kadrosunu da almış.Bek husasız yaşamış gari günlerine.Öleene gaada çalışmış eme'liline görememiş yaşı el vermemiş emme üvey anaları da yola getirmiş.

Hacı Leyleyile Dilki

Geşmiş zamannada bi leyleyile dilki arkideş olmuşla. Bi yo dilki leyleye evine çığırmış, “bi manin yosa aşam bene buyur gel, sene yemeg bişiren” demiş. Yemeg için bi gocu gazan keşgeg bişirmiş, balcan turşusu gurmuş, datlı olurakda tahın begmez garmış. Yemeglere evdi bulunan yayvan çanaglara dökmüş getirmiş maseye goymuş. “Hada buyur afiyed olsun” demiş. Derilen demez gendi löpür löpür yemiye başlamış keşgeye. Emme leylegin gagası upuzun olduğundan ümüğünden bi sunak geşmemiş. Balcan turşusu sarımsaglı sarımsaglı beg göze kokupduruymuş emme o du yayvan zini gibi bi çanagda olası ondan dı yeyimemiş. Tahın begmeze bakmıya bile cesaret edimemiş. Bakasa avzı eyce sulancek deye kogkmuş. Kesdirmiden deycek olusak leylekcik dilbarım yimegleen heş birinden yiyimemiş gaanı aş galmış, dilkiyi beg çok gızmış. “Hindi ben buna gopyörüyüvesem eyiydi emme du ben buna bi oyun oyniyen, hiş bişey demiyen hindilik, eve varası bi film düşünürün” demiş. Sona kakmış sokurdana sokurdana evini gigmiş.
Zabahı gada garnı gurul gurul ötmüş, aşlıgdan bi kirpik yummamış. Ben bu dilkiyi bi dees verem deye düşünmüş. İki üş gün sona dilkiyi “Dilki gadeş ben sene yimeye geldim sırı sende. Bene yimeye gelive de, sene göze yimegle bişiren” demiş. Dilki bu davede beg sevinmiş. Aşamına leyleg beg göze yimegler edmiş. Bol egli arabaşı ilen göveş bişirmiş, bol sarımsaglı panca turşusu hazırlamış, üsdünü datlı olurak yeyelim deye eyci duru bi begmez bulumbacı egmiş. Dilki leyleyin evine gelesi kokuladan başı dönmüş. “Abo beg dayı kokupba, sen nile bişirivedin leyleg gadeş” demiş. Leyleg sayıvemiş etdiglerine. Dilkinin eyiden avızı sulanmış. Ecik de aş gözlü olduvundan “Al ge o zuman hemen yiyelim” demiş. Leyleg o dakike masıya donadıvemiş. Emmi yeyceglerin hepisine upuzun vazo gibi gaplara gomuş. “Hada buyur bakam sovutmudan yeyelim” demiş. Leylek gendi gabına gagasına sogmuş lıkır lıkır yiyip işmiye başlamış. Dilki ötü uğraşıvemiş, beri uğraşıvemiş yimesine becirememiş. Yiyemedikçide eyiden avızı sulanmış, siniri di bozulmuş. O vakıt annamış gari gendi yidiyi halta; “Ahh leyleg gadeş” demiş. “ ben bi cavırlıg etdim sene aş godum öte aşam. Emmi sen beni dersime beg gadın vedin” demiş. Bizim leyleg öle bi dees vemiş vemesine emme esasındı beg yufgu yüregliyimiş. “Ben senin evde umuruma gatmamış gibi etdim emme beg gücümü gitdiyidi" demiş. "Gini de senin yeyebilcen gibi çanagda tedarig etdim sen deesine aldıgdan kari o çanaga gatam depduruydum” demiş. “Gorgma sen hindi ben sene o çanagdan vecem. Arabaşından yimiden yolluman sene” demiş. Dilki bu eyilige göresi etdiyinden eyce utanmış. Leylegden özür dilemiş. Çanagdı gelen yemeglere afiyedilen yimiş. Ondan sona da leylegilen dilki ömür billah çog eyi arkıdaşla olurak yaşamışla.

Çikin Ödek Yavrısı

Eveli bi zamanın birinde, bi ödek kuluşkuyu yadmış, yımırtılarının üsdündü beklepdurumuş. Yımırtıla çıtır çıtır çaglımeye başlamışla. Ödekcikdi sevinşlen vag vag ötürek kakmış üslerinden. Çıkan yavrıları bi saymış bakmışımış bi dene esik. Ecik dahı dıkkatlıca bakasıyı gömüşkü bi denesi dahı çatlımamış. Bundan çıkcak yavrı ecik tembel olcek yalım dahı çaglımadıgını göre deye düşünmüş. Oodan geçen başgı bi ödek çaglımıyan yımırtayı göresi “Anaaaaaa demiş, nahal yımırtı gı o? Maşallah hindi yımırtası gada va. Sen nacap yımırtladın ona?” demiş.
Ödekcik “Neben nacap yımırtladıgımı bayı yımırtladım işdi” demiş. “Avır top gelip geli yalım baksenya gadaşları yımırtıdan çıkdı bunun çıkcaa yok taha, gırmızı halı serivecen çıksın deye” deyiregden şaka edmiş.
Sonura gine bu gocu yımırtanın üsdünü oturagomuş. Bayı bi oturdugdan sona bu son yımırtıda çaglamış, içinden allahın gücünü gigmesin çikiiiin bi yavrı çıkıp gemesin mi? Ödekcigin analık formannarı begdi yüsek deyilimiş yalım bu yavrıyı göresi ecik utanmış. (Saten iysan gibi mi bunna töbü yarapbim bi yımırtı yımırtlımeylen formannarı yüselcek hali yogya. ) Helesin öteykinne beg göze bi denesi çikin olsa nolcek deye düşünmüş.
Ödek bütün yavrıları peşini dakmış suyun içini giregomuş. Bi bagmış bu çikin yavrı beg göze yüzüpduru. Hindi olcek hali yogya bunun allahı emaned lah beg göze yüzüpduru" deye düşünmüş. Belikim böyüyesiyi gözelleşi deye gendi gendini ferahladmış.
Günne geşdikçe çikin yavrının gaderi de çikinneşmiye başlamış. Öteki yavrıla çikin olana heş ırahat vemez olmuşla. Kümesde ona güççücük bi ye veriyolarımış. Yazık çikin yavrıcaz “Gadeşlerim bene ecik dahı ye verin, hu gıdacık ye de ben ağıp dönemedim” deyomuş. “Sen nire ağıp döncen, yat zıbar yatdıgın yede” deye gagılarınnan çikin yavrıyı dürtüyolarımış. “Sene bi bisi gapsıda bizdi başımızı dinnisek” deyolarımış. Tavıgla da buna govaleyyomuş. Çifçinin kızı Meyrem bilen ödeklere yem veriken çikin yavrıyı teliginnen kakdırıyomuş.
Çikin ödek “bunnarın içindi yaşımag beg zo geldi ben edimeycen gari, en eysi gaçen de gurtulen bunnan yandan” demiş. Çidlerin üsdünden galgımış, sona yörümiye başlamış. Yörümüş yörümüş yörümüş…Yoldu yaban ödekleri gömüş buna, onna da “abooo bu ne çikin yavrıyımış” demişle. Bizimkenin moralları eyiden bozulmuş. Ona gören güççük guşla bilen gaçışmışla. Nere gidse hekes bundan gaşmış. Bu arıda güz gelip geliymiş, havıla soğumuya, avaşların yapragları saramıya başlamış. Bi aşam üzeri güneş batarıkan büssürü böyük ve göze guşun havılandıgına gömüş bizinke. Beg göze uçup durularımış. Boğazları beg uzun beg de kiba guşlarımış bunna. “Bene begleeen!” deye bavırmış bizim çikin yavrıcaz. Emmi onna çokdan uçup gitmişle. Gidmişler emme bizim yavrı onnara unudumamış.
Gış beg uzun ve sovug geşmiş. Bizim yavrıcaz donuyazmış. Emmi bahar gelesi ecik ırahaglamış ve uçubildigine farg edmiş. Ganadlarına güçlendirmeg için gendi gendine uçmu denimileri edipduruyomuş. Bi gün uçmuya çalışırka eveli gödüğü o göze guşların yüzdüyüne görmüş. “bendi enen de yanarındı bendi yüzen” demiş. Gölü enip suyun üsdünü onarın yanını gonmuş. O sırıda gıyıda guşları yem atan bi çocuk anasına “ Ana bag biyo, bure bi dene dahı guğu gondu. Hemdi öteki guğuladan dı göze bu” demiş. Çikin Ödek ingevela bu nafı annayımamış emme sudu gendi iresmine göresi ceton düşmüş. Gendisi upuzun bovazlı, bembiyaz pamıg gibi bişey olmuş. “Ana ben ödek deyil mişim ya, ben guğuymuşum” demiş sevinşlen ganadlarına çırpmış. Öbürkenne de “hoşgedin guğu gardeş” deye ona bi hoş garşılamışla. “Sen ni gıda gözemişsin” deye göze göze nafla edmişle. Ondan keri bizimke onarıla berabe çog muglu bi hayad yaşamış.

Babıdağ Çalgıcıları

Evel zaman içinde galbır saman içinde; develer dellal, piriler beber iken; ben gocu bubamın beşiğine tangır tungur sallarıken; Süleman deye bi adamın bi boz eşşeyi varımış. Eşşekcez senilerce Sülemanın çuvallarına deymana götümüş getimiş emmi o gıda işin altındı hem güşden düşmüş hem bi de yaşlanmış. Süleman covuru da nacap olsa bu eşşeg gocadı iş görcek deyil deye “beslimiyem bali ben buna” deye düşünmüyü başlamış. Bunu annıyan eşşek “bene bu adamdan faydı yog, gaçem de Babıdağa gidem ooda düvünnede çalgıcılıg ederim beliki.” demiş almış semerine Sülemanı gopyorüyüvemiş.
Eşşek bööle deyip çıgmış yola, ırlana ırlana Babıdağın yoluna dutmuş. Yolda bi dene gocamış göpege ırasgelmiş. Göpekcez guvvatlı guvvatlı solug alcem deye uvreşip durumuş, bi yakıdan da çikin çikin ürüp durumuş. Bizim eşşek ”göpek gardeş demiş, neyi o o gada, canın çıkıvecek gibi durupban? Netdin de yoruldun o gıda? Hemdi neden ürüpban?” demiş. Göpekcez ağlımayı beyenimeye beyenimeye saabı olcek Faritdin efendinin kendine ne gıda çok çalışdırdıvına, ne gıda az yimek vedigine annatmış. “Faritdin efendinin etdigleri beg sinirimi dokandı, bene beg zor gelivedi de evden gaçagodum. Emmi hindi neede garın doyurcen deye gara gara düşünüpdurum” demiş. Boz eşşek “gafanı yorma göpek gardeş” demiş. “Ben Babıdağa gidipdurum ooda çalgıcı olcem, isdeyyosan sendi bene dakıl ben davul çalarım sen zurna, düvünnede çala oyna dururuz” demiş.
Göpekcik bu fikirden beg hoşleşmiş, ikisi bi yola çıkmışla yörüye yörüye Babıdağın yoluna dutmuşla. Yoldu belde yeecek bişey buluruz deye dikkatlı dikkatlı gidipdurularımış. Yiycek bulumamışla emme bi dene bisicik gömüşle. Bisicik sorudupduruymuş. “Noldu göze bisicik, o gıda sorudup durma, gararmak sene heş yakışmepba” demişle. Bisicik “ben gararmıyende kimne gararsın. Derdime ne siz sorun ne ben deyverem” demiş. Demiş emme genede deyvemiş ”gocadığımdan fari yakıleyceme zobanın dibindi yatıp durasım geliyo. Saabım olcek Emiraşa denen gocugarı beg galpsiz, nedeyse bene sudu boğup atçekdi, güş bela gaşdımdı gurtuldum, hindide nere gitsem deye garı garı düşünüyon” demiş. Bizim gafıdarla bisinin durumuna beg üzülmüşle “ sen ne gafeye dakıyon bizim oolan, gel bizile hepbaraba bondo guralım. Sendi dümbüleg çalasın” demişle. Bisinin sorudupduran suradına gün doğuvemiş. “Gelmiyen ne olsun” demiş, dakılmış bizimkennerin peşine.
Üş arkıdaş yoldu gideleriken cıyak cıyak bavıran bi foraz gömüşle. “A çil foraz ne oluppduru sene böle” demişle. Forazcık “soman gari arkideşle, husamdan gafılarım avrıyıpduru” demiş. “Saabımgil gonuşulaken duydum; bene kesceglerimişde arabaşı etceglerimiş, suyumuda pilav bişirceglermiş” deye başlamış bavırmeye. Bizim üç gafıdar “sen neyneyyon saabıngillere, biz bi bondo gurcez, sening sesindi beg guvvatlıyı benzee, sen bizile gel biz çalarız sendi sölesin” demişle. Foraz bu figre beg beyenmiş, dakılmış peşlerine. Hepbaraba dutmuşla Babıdağın yoluna.
Irlana sallana gitdiglerinden gece olası Babıdağı varımamışla, anca Mollamada yakınnaşabilmişle. Hu ormandı geciliyelim zabalı yolu devam ederiz demişle. Ormanı giresi anneçde, teee uzagda bi şavk gömüşle. Şavk bi gulübüden gelipduruymuş. Gulübenin camından bagmışlarımış ne gösünle; masanın üsdündü çeşid çeşid aşla, egmegle, böregle…yeyceglerin etrafındı da haydut gılıglı adamna vamış. Bizimkennerin avızlarının suyu agmış. “Bu haydutlara gorkudalım da gaçıralım” demişle. Eşşeg ön ayaglarına galdırmış pençireyi gomuş. Göpek onun depesini çıkmış. Göpeyin depesini bisi çıgmış. Foraz da uşmuş bisinin depesini gonmuş. Sona hepbaraba ünneri çıkdığı boydan başlamışla çıvrınmeye. Çıvrınmışla çıvrınmışla da pençiriden içeri dalıvemişle.
Haydutla çıvrınışlara duyasıya ne olduglarını bilimemişle. Evin içini fortlag girigodu sanmışla. Goşduru goşduru ormanın işine gaşmışla. Onna gaçası bizimkenne oturagomuş masıya. Gırılmış gibi vermişle yimişle masıdakınnara. Garınnnarı doyası şavkı burup uyumuşla. Eşşeg avlıyı, göpeg gapının ardını, bisi ocağın içini, foraz da yüsek bi yeri yatagomuş. Hepisi de ölü gibi uykuye dalmışla. Bu arıda evden gaçan haydutla evin şavkının sövündüğünü göresiyi eve döncek olmuşla. Haydutların başı çok cavır bi adammış, “durun” demiş, “hepbaraba gidem demiyelim, Umaa sen git, şavkı yakmıdan bakıve evin he yakasına, eyer fordlag gitdiyise o zuman bizi ıslıg öttür bizdi gelem” demiş.
Umaa denen çikin adam girmiş eve, bagmış hişbi yakıdan ses gelmepduru. Mutfağı girmiş, lambeye yaken bali deye düşünmüş. Bizim bisinin garannıgdı parlıyan gözlene ataş sanmasın mı? Gulaanın ardını gısdırdıvı çöpe bu ataşda dutuşdurmag isdemiş. Buna gören bisi adamın suradına galgımış, yüzüne bi dırnaglamış.
Adamın ödü sıdıyazmış, arkı gapıdan gaçanda gurtulen deye düşünmüş emmi ordu yatıpbatan göpeg saldıragomuş bu sefee. Adamın bacana hartdak ısırıvemiş. Adam ne olduğuna bilimemiş, avlıdan fızlı fızlı gaşmıya başlamış. Avlıda yatıpbatan eşşegde arkı bacaglarınnan bi çifti atmış buna. Bu arıdıda foraz ünü çıkdıvı boydan ötmiye başlamış. Umaa goşdur Allah goşdur arkideşlenin yanını gelmiş.
- “Evdi beg fena bi cadı oturupba, bene etmedigine gıt godu. Suradımı dovru tısladı da bene yoldu yığdı, sona gapıdı bi bekçisi va bacama yatıgan bıçaana sokuvedi, avlıdakı bekçisidi ayrı bi alem meşi zopasını belimi geçirdi” demiş. “Damdı da bas bas bavıran bi adamı va, anama sövdü. Bi dahı o evin yamecini bile vamayalım” deye eglemiş.
O günden keri haydutla evin yamecinden bilen geşmemişle. Bizimkenne de eve eyce bennenmiş. Babıdağı hilen gitmegden vazgeçmişle. “Bu yaşdan sona bidi çalgıcılıg mı etcez, hurdu avız dadınnan oturupduruz necep olsa bi yakeye gitmiyem” demişle. Ömür billah o evde mugluluk içindi yaşamışla.